İspanya

Hola                                                                             
İspanya Krallığı’nın yüzölçümü 505.988 km2dir ve Avrupa kıtasının güneybatısında bulunan İber Yarımadası’nda yer almaktadır. Doğu ve kuzeydoğusunda Akdeniz, kuzey, kuzeybatı ve güneybatısında Atlas Okyanusu, kuzeydoğusunda Fransa ve Andorra Prensliği, batısında Portekiz bulunmaktadır. İber Yarımadası ile Akdeniz’deki Balear Adaları, Afrika’nın kuzeyindeki Ceuta ve Melilla Şehirleri ve Atlantik Okyanusu’ndaki Kanarya Adaları da İspanya Krallığı topraklarıdır.

Ispanyada 4 resmi dil vardir. Başkenti Barcelona olan Katalan bolgesinde Katalanca,kuzeydeki bask bölgesinde Euskera dili, kuzeybatıdaki Galicia bölgesinde Galiçya dili ve İspanyanin geri kalan kısmındada Castellano denilen İspanyolca konuşulur.Yarımadanın belli başlı nehirleri doğudan batıya doğru bir yol izleyerek Atlantik Okyanusu’na akar. Ebro nehri, Akdeniz’e dökülür. Denizciliğe elverişli tek nehir olan Guadalquivir ise Sevilla Şehri’nden geçer. İspanya’nın en belirgin özelliklerden biri de ülkede dört mevsimin yaşanıyor olmasıdır. Atlantik Okyanusu’na bakan kısımda kışlar serin, yazlar yumuşak geçerken yağışlar yıl boyunca devam eder, Akdeniz’e bakan kısımda ise kış daha yumuşak, yaz sıcak ve kurak olup yağış oldukça azdır. İç kısımlarda kara iklimi yaşanır, kış aylarının 0 derecenin altında geçmesine karşın yaz mevsimi çok sıcak ve kuraktır, gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkı 20 dereceyi bulur. 1200 m.nin üstündeki dağlık kesimlerde de kara iklimi geçerlidir. Kanarya Adaları’nda tropikal bir iklim hakimdir.
İspanya, Avrupa’nın güneybatısında, İber yarımadasında yer alan,17 eyaletten oluşan (Andalucia, Aragon, Asturias, Baleares (Mayorca,Menorca ve İbiza Adaları), Canarias (Kanarya Adaları), Cantabria, Castilla-La Mancha, Castilla y Leon, Cataluña, Communidad Valenciana, Extremadura, Galicia, La Rioja, Madrid, Murcia, Navarra, Pais Vasco (Basque Bölgesi)) ve Parlamenter monarşi ile yönetilen bir Akdeniz ülkesidir.1986 yılında AB’ye girdikten sonra ülke ekonomik açıdan çok geliimiştir.Nüfusu yaklaşık olarak 45 milyondur.
Zaragoza, Aragon bolgesinde bulunur ve bu bölgenin en önemli şehirlerinden bir tanesidir,başkent Madrid ve Barcelona’ya hemen hemen eşit mesafede bulunduğundan önemli bir konuma sahiptir.İspanyanin başlıca büyük şehirleri sırasıyla Madrid,Barcelona,Valencia ve Sevilla’dır.M.Ö.1100 yıllarında Fenikeliler, İspanya topraklarında ilk yerleşim merkezlerini kurmaya başladılar. Onları Keltler ve Yunanlar takip etti. İspanya daha sonra Kartacalıların egemenliğine girdi. M.Ö.202 yılında Romalılar Kartacalıları İberik Yarımadasından attılar. Roma İmparatorluğu bu tarihten itibaren İspanya’da birliği sağladı ve zamanla Hıristiyanlığı burada kabul ettirdi.M.S.5. yüzyılda İspanya, Germen kabilelerinin saldırılarına hedef oldu. Sırayla Alanlar, Suevler ve Vandalların ardından Vizigotlar İspanya’ya hakim oldu. Vizigotların hakimiyeti uzun sürdü ve Hıristiyanlığı kabul eden Vizigotlar, İspanya’da Hıristiyanlığın yayılmasını sağladı.
711’de Afrika’dan gelen Müslümanlar, 8. asırdan 10. asra kadar kuzeydeki birkaç bölge dışında İspanya’ya hakim oldular ve burada Endülüs medeniyetini kurdular. İlmin merkezi olan üniversiteler açarak, burada İslam medeniyetini yaydılar. Endülüs Emeviler Devleti’nde İmam-ı Kurtubi, Şatibi, İbn-i Hazm, Nurettin Batruci gibi birçok alim yetişti ve buradaki üniversitelerde ders verdiler.


Papa’lar ve Kral’lar dahil bir çok Avrupalı bu üniversitelerde ilim tahsil etmişlerdir. Bugünkü bir çok müsbet ilimleri batılılar bu üniversitelerden öğrendiler. 11. yüzyılda bu ülkenin iç karışıklıklarından faydalanan Isabel La Catolica, Aragon kralı Fernando ile evlenip güçlerini birleştirmiş ve kuzeyden başlayarak yarımadayı tekrar ele geçirmeye başlamıslardır. Fethettikleri bölgelerde Müslüman ve Musevi halklarına büyük zulüm yaptılar. Dinini değiştirmeyenleri öldürmeye başladılar. Bu kıyımda birçok Musevi ve Müslüman hayatını kaybetti. 1276 yılında Müslümanların elinde yalnızca güneydeki Granada kalmıştı. 1469’da Aragon ve Castilla Krallıkları tek bir krallık altında birleşerek güçlü bir devlet kurdular. Endülüs’ten kalan bütün kütüphaneleri yakıp yıktılar. Geçmişe dair iz kalmamasına özen gösterdiler.
1492’de Müslümanların son kalesi Granada Krallığı yıkıldı. Katolik Isabel, Granada’ya ilk gorüşte aşık olmuş ve kralla beraber buraya gömülmüşlerdir.

Aynı yıl Kristof Kolomb İspanyol hükümdarının maddi desteğiyle Amerika’yı keşfettiği ünlü gezisine çıktı. Bu yolculuk,İspanya’nın dünyanın en büyük sömürge imparatorluklarından birini kurmasına yol açtı. 1588 yılında İspanyol Armada’nın İngiliz donanmasına yenilmesini takip eden taht ve din kavgaları sonunda İspanya zayıflayarak çökmeye başladı. 1640’ta Portekiz’i, 1714’te ise Avrupa’daki bazı topraklarını ve Cebelitarık’ı kaybetti. 19. yüzyılın başlarında İspanyolların Amerika’daki bütün sömürgeleri bağımsızlıklarını kazandılar.
1.Dünya Savaşı’nda İspanya ittifak devlet kaldı, fakat savaştan büyük ölçüde etkilendi. Fransa İspanya’nın bazı topraklarına saldırıp işgal etti. General Primoderivera, çıkan ayaklanmaları bastırarak ülkede diktatörlük kurdu. 1930 yılında iktidardan düştü. Bir yıl sonra yapılan seçimleri Cumhuriyetcilerin kazanması sonucu Kral 18. Alfonso ülkeyi terk etti.

1936-1939 yilları arası iç savaş dönemi :
1939’da iç savaşın sona ermesiyle Franco Devlet Başkanı oldu.İkinci Dünya Savaşı’na da katılmayan İspanya’da ordunun desteğiyle Franco savaştan sonra da yerini korudu. Diktatörlugu boyunca başkent Madrid’de yaşadı.1975 yılında Franco’nun ölmesiyle yerine I. Juan Carlos geçti. 1976’da Başbakan Navarro’nun istifası ile Carlos kral oldu ve Abolfo Sourez’i başbakanlığa atadı.
15 Haziran 1977’de 41 yıl sonra ilk defa genel seçimler yapıldı. Sourez’in başkanı olduğu Demokratik Merkez Birliği çoğunluğu elde etti. 1981’de sağcı Albay Tejero Cortes’in meclisi basarak yaptığı darbe girişimi sonuçsuz kaldı. 1982 seçimlerini ise Sosyalist Parti seçimi büyük çoğunluğu elde ederek kazandı ve 46 yıl sonra İspanya’da yeniden bir sol iktidarın doğmasını sağladı.
30 Haziran 2005’te, İspanya’da eşcinsel evlilik yasallaştı.
Dinler ve Dünya Görüşleri :
Nüfusun %92’si resmi olarak Katolik’tir. Ama 2002 yılında Centro de Investigaciones Sociológicas kurumunun yaptığı bir anket sonucunda ankete katılanların sadece %80’i Katolik olduğunu söylemiştir. %12’lik kesimin ise herhangi bir dine mensup olmadığı ortaya çıkmıştır. Katolik Kilisesi Papalıkla yapılan bir anlaşmadan dolayı İspanya Hükümeti tarafından desteklenen bir kilisedir. İspanya’da Katolik Kilisesi inananlardan toplanan yardımlar sonucu ayakta kalmadığından, resmi olarak yardım toplamasına da gerek yoktur. Hıristiyanların en çok ziyaret ettiği kutsal yerlerden biri olan Santiago de Compostela da İspanya’da bulunmaktadır.
Araştırmalar sonucu İspanya’nın ikinci en büyük inanışın %12’lik oranla Ateizm olduğu görülmektedir.
Nüfusun %0,5’ini Müslümanlar, %0,3’ünü de Protestanlar oluşturur. Yahudiler ve diğer dinlerin mensupları ise nüfusun %7,2’sini oluşturmaktadırlar.

FlamencoMatador

 

 

images